Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

Η Συνθηκη Του Βορειου Ατλαντικου

NATO Logo
Η Συνθηκη Του Βορειου Ατλαντικου

Η Ελλάδα στο ΝΑΤΟ
Η Ελλάδα, με γνώμονα πάντοτε την προώθηση του εθνικού συμφέροντος και την επίτευξη των στόχων της εξωτερικής πολιτικής, της πολιτικής άμυνας και ασφάλειάς της, και κατά το μέτρο, βεβαίως, των επιχειρησιακών και οικονομικών της δυνατοτήτων, είναι αποφασισμένη να εξακολουθήσει να συμβάλλει με ενεργό τρόπο στην υλοποίηση των Συμμαχικών δραστηριοτήτων και πρωτοβουλιών για την έγκαιρη και αξιόπιστη αντιμετώπιση των παραδοσιακών και των μη συμβατικών προκλήσεων ασφαλείας.

Η Ελλάδα, προσηλωμένη στη διεθνή πολυμέρεια, την διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, το σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, και στα ανθρώπινα δικαιώματα, θα εξακολουθήσει να προωθεί με σταθερότητα εντός του ΝΑΤΟ, πάγιες ελληνικές θέσεις, όπως, μεταξύ άλλων, η αναγνώριση του προβαδίσματος των Ηνωμένων Εθνών ως του κατ’ εξοχήν αρμόδιου νομιμοποιητικού Οργανισμού για τα διεθνή θέματα ασφαλείας, καθώς και η διαμόρφωση μιας ποιοτικά βελτιωμένης σχέσης με έναν εκ των σημαντικότερων στρατηγικών εταίρων του ΝΑΤΟ, τη Ρωσία, επί τη βάσει ενός κοινού οράματος, αμοιβαίων στόχων, καθώς και του σεβασμού των αρχών της διαφάνειας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στο ΝΑΤΟ με σκοπό την ενδυνάμωση της συνεργασίας της Συμμαχίας με όλους τους εταίρους της, καθώς και με ένα διαρκώς αυξανόμενο αριθμό τρίτων χωρών, προκειμένου αυτή να αποκτήσει νέα πνοή και δυναμική.

Η Ελλάδα, επιπλέον, προωθεί την στρατηγική της επιλογή της ολοκλήρωσης της προσπάθειας ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στη Συμμαχία, πάντα όμως με σεβασμό στις αρχές και στις αξίες της τελευταίας. Στο πλαίσιο αυτό, και εφ’ όσον πληρούνται όλα τα κριτήρια και όλες οι συμπεφωνημένες προϋποθέσεις, όπως οι σχέσεις καλής γειτονίας, η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει με συνέπεια την ευρω-ατλαντική ολοκλήρωση των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων εφόσον είναι πρόθυμες να προχωρήσουν στα αναγκαία βήματα και τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις προς την κατεύθυνση αυτή.

Η Ελλάδα, επίσης, δεν θα πάψει να προωθεί εντός του ΝΑΤΟ: 1) τη διαμόρφωση μιας πιο λειτουργικής σχέσης μεταξύ της Συμμαχίας και της Ευρωπαϊκής Ενώσεως -ενόσω η Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας της Ένωσης θα αναπτύσσεται περαιτέρω-, 2) να συμβάλλει στην ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας του ΝΑΤΟ με τα Ηνωμένα Έθνη και 3) να επιδιώκει την εμπέδωση της σταθερότητας στη νότια πτέρυγα της Συμμαχίας μέσω της εγκαθιδρύσεως μιας πιο εποικοδομητικής εταιρικής σχέσης της Συμμαχίας με τις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής.

Εξηκοστή επέτειος προσχώρησης Ελλάδος στο ΝΑΤΟ
Ημερομηνία: Δευτέρα, 16 Δεκέμβριος 2013
Οι επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ
Ημερομηνία: Δευτέρα, 25 Νοέμβριος 2013
Η Ελλάδα στο ΝΑΤΟ
Ημερομηνία: Δευτέρα, 25 Νοέμβριος 2013
Μετασχηματισμός του ΝΑΤΟ
Ημερομηνία: Δευτέρα, 25 Νοέμβριος 2013
Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου (NATO)
Ημερομηνία: Δευτέρα, 25 Νοέμβριος 2013

Συλλογική άμυναΜετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση (ΔΕΕ) και το ΝΑΤΟ αποτελούσαν τους βασικούς εγγυητές της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Στις συνθήκες κάθε μιας από αυτές τις οργανώσεις περιλαμβάνεται ρήτρα συλλογικής αυτοάμυνας (άρθρο V της Συνθήκης των Βρυξελλών για την ίδρυση της ΔΕΕ, και άρθρο 5 της συνθήκης του βορείου Ατλαντικού) σύμφωνα με την οποία οι υπογράφουσες χώρες έχουν υποχρέωση αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης, με στόχο να επανέλθει η ασφάλεια.

Το 2000 η ΔΕΕ συμφώνησε να μεταφέρει σταδιακά τις δυνατότητες και τα καθήκοντά της στην κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΚΠΑΑ). Τελικά, έπαυσε να υφίσταται τον Ιούνιο του 2011.

Η Συνθήκη της Λισαβόνας ενσωματώνει στους κανόνες που ισχύουν για την ΚΠΑΑ ρήτρα συλλογικής αυτοάμυνας (άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση). Όταν μια χώρα της ΕΕ αποτελεί αντικείμενο ένοπλης επίθεσης στο έδαφός της, οι άλλες χώρες της ΕΕ πρέπει να τη συνδράμουν με οποιοδήποτε μέσο διαθέτουν. Οι εν λόγω δεσμεύσεις πρέπει να συνάδουν με τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει οι χώρες της ΕΕ ως μέλη του ΝΑΤΟ.
Βλ. επίσης:
Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ)
Κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας (ΚΠΑΑ)
ΝΑΤΟ (Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου)
Ανανεωμένο ΝΑΤΟ


ΝΑΤΟ (Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου)

Ο Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ ή «Ατλαντική Συμμαχία») ιδρύθηκε με το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο, γνωστό επίσης ως Συνθήκη της Ουάσιγκτον, που υπογράφτηκε στις 4 Απριλίου 1949.

Το ΝΑΤΟ εδρεύει στις Βρυξέλλες (Βέλγιο) και έχει 28 κράτη μέλη. Στα δώδεκα ιδρυτικά κράτη προστέθηκαν, έπειτα από διαδοχικές διευρύνσεις, τα εξής:
1949 (12 ιδρυτικά κράτη): Βέλγιο, Καναδάς, Δανία, Ηνωμένες Πολιτείες, Γαλλία, Ισλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Νορβηγία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία & Ηνωμένο Βασίλειο
Φεβρουάριος 1952: Ελλάδα & Τουρκία
Μάιος 1955: Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας
Μάιος 1982: Ισπανία
Μάρτιος 1999: Ουγγαρία, Πολωνία & Τσεχική Δημοκρατία
Μάρτιος 2004: Βουλγαρία, Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Ρουμανία, Σλοβακία & Σλοβενία
1η Απριλίου 2009: Αλβανία & Κροατία.

Οι δεσμεύσεις και η συνεργασία των χωρών της ΕΕ στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ είναι συνεπείς με τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Η ίδρυση του ΝΑΤΟ

Χάρι Τρούμαν
Δευτέρα 4 Απριλίου 1949. Ωρα, τοπική, 3 μ.μ.1 Στην αίθουσα τελετών του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στην Ουάσιγκτον, επικρατεί κλίμα εορταστικό χάριν της εκδήλωσης που μόλις είχε αρχίσει κι έμελλε να συνδεθεί με ένα γεγονός που θα σημάδευε με τις πιο μελανές σελίδες την ιστορία του 20ού αιώνα. Οι παραβρισκόμενοι, όλοι, ήταν σημαίνουσες προσωπικότητες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης. Ισως τότε ακόμη δεν ήταν εύκολο να αντιληφθεί κανείς πλήρως τι θα σήμαινε για την ανθρωπότητα, για τους λαούς του κόσμου, το γεγονός ότι εκείνη τη μέρα οι υπουργοί Εξωτερικών των ΗΠΑ, της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, του Βελγίου, του Καναδά, της Δανίας, της Ισλανδίας, του Λουξεμβούργου, της Νορβηγίας, της Ολλανδίας και της Πορτογαλίας υπέγραψαν το Σύμφωνο του Βορείου Ατλαντικού και ίδρυσαν τον Οργανισμό του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (North Atlantic Treaty Organization), το γνωστό σε όλους μας ΝΑΤΟ.

Η εκδήλωση κράτησε μέχρι τις 5 μ.μ.2, ενώ το πολιτικό της στίγμα φρόντισε να το δώσει με την ομιλία του ο Αμερικανός Πρόεδρος Χ. Τρούμαν. «Με την εξουσιοδότησίν μου - είπε ανάμεσα σε άλλα ο Χ. Τρούμαν - και κατόπιν οδηγιών μου, το υπουργείον Εξωτερικών απεσαφήνισε προσφάτως ότι η προσχώρησις των Ηνωμ. Πολιτειών εις το σύμφωνον αυτό δε σημαίνει κατ' ανάγκη την χαλάρωσιν του αμερικανικού ενδιαφέροντος διά την ασφάλειαν και ευημερίαν άλλων περιοχών, ως η Εγγύς Ανατολή3». Η επισήμανση αυτή δεν υπογράμμιζε μόνο την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ στο Βορειοατλαντικό Σύμφωνο, αλλά και την πρόθεσή τους να μην κλειστούν μέσα στα στενά όρια δράσης και λειτουργίας του Βορειοατλαντικού Συμφώνου. Ετίθετο βεβαίως το ερώτημα πού αποσκοπούσε η ίδρυση του ΝΑΤΟ;

«Τις παραμονές της ανακοίνωσης για τη δημιουργία του ΝΑΤΟ και τα επόμενα χρόνια - παρατηρούν οι Σοβιετικοί ιστορικοί4 - οι ιδεολόγοι της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ προπαγάνδιζαν την άποψη ότι η δημιουργία της Βορειοατλαντικής Ενωσης ήταν τάχα αναγκαίο μέτρο άμυνας εναντίον της "σοβιετικής απειλής"». Ο Τρούμαν όμως, μιλώντας στην πανηγυρική εκδήλωση για την ίδρυση του ΝΑΤΟ, δεν ανέφερε ούτε μια φορά το όνομα της Σοβιετικής Ενωσης, αν και με σαφείς υπαινιγμούς, από την αρχή ως το τέλος, δεν άφησε την παραμικρή αμφιβολία ότι το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο ένα και μόνο στόχο είχε: την ΕΣΣΔ, τις νεοσύστατες Λαϊκές Δημοκρατίες και το διεθνές επαναστατικό κίνημα.

«Ιστορικά, οι συμμαχίες - γράφει ο Henry Kissinger5 - σπάνια ονόμαζαν τις χώρες κατά των οποίων στρέφονταν. Αντί γι' αυτό, περιέγραφαν τις συνθήκες που θα έπρεπε να ισχύουν για να τεθεί σε εφαρμογή η συμμαχία - ακριβώς το ίδιο που έκανε και ο Οργανισμός του Βορειοατλαντικού Συμφώνου. Επειδή το 1949 η Σοβιετική Ενωση ήταν η μόνη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία ταίριαζε αυτός ο ρόλος, η ανάγκη να αναφερθούν ονόματα ήταν ακόμα μικρότερη από το παρελθόν».

Πριν περάσουμε να δούμε αναλυτικότερα το χαρακτήρα του ΝΑΤΟ και τους σκοπούς για τους οποίους ιδρύθηκε, ας δούμε εν συντομία τι προηγήθηκε της ίδρυσής του και πώς αυτή προετοιμάστηκε.
Τα προεόρτια της Ατλαντικής Συμμαχίας

Από τις μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις του ελληνικού λαού ενάντια στην επανένταξη στο ΝΑΤΟ το 1980
Η ίδρυση του ΝΑΤΟ ήταν αποτέλεσμα του ψυχρού πολέμου που άρχισε σχεδόν αμέσως με τη λήξη του Β` Παγκοσμίου Πολέμου, όταν πια η αντιχιτλερική συμμαχία ανάμεσα στην ΕΣΣΔ, την Μ. Βρετανία και τις ΗΠΑ έμπαινε σε δεύτερη μοίρα για να πάψει πολύ γρήγορα να υπάρχει. «Είναι, πράγματι, διαλεκτικώς λογικόν και ιστορικώς πιστοποιημένον - γράφει ο Claude Delmas6 - ότι, μία συμμαχία διαλύεται μόλις παύση να έχη συγκεκριμένον αντικειμενικόν σκοπόν, διότι δεν είναι δυνατόν να διατηρηθή με μόνην την ισχύν των αναμνήσεών της. Από της ενάρξεως της διασκέψεως του Κεμπέκ7 ήρχισε προαγγελλόμενος ο "ψυχρός πόλεμος", ενώ επισήμως δεν εγένετο λόγος ει μη περί του "ακαταλύτου της συμμαχίας". Την ημέρα καθ' ην τα ρωσσικά και τα αμερικανικά στρατεύματα συνηντώντο επί του ποταμού Ελβα η Ευρώπη καθίστατο "no man's land" - νεκρή ζώνη μεταξύ των δύο αντίπαλων παρατάξεων...».

Το σύνθημα για τον ψυχρό πόλεμο επισήμως το έδωσε ο Ουίν. Τσόρτσιλ στις 5 Μάρτη του 1946, όταν παρουσία του Χ. Τρούμαν, μιλώντας στο Φούλτον του Μιζούρι των ΗΠΑ, σημείωνε μεταξύ άλλων ότι «από το Στεττίνο στη Βαλτική μέχρι την Τεργέστη στην Αδριατική ένα σιδηρούν παραπέτασμα έχει απλωθεί κατά μήκος της ηπείρου»8. Σε κείνη την ομιλία του ο Βρετανός πολιτικός ηγέτης είχε πει επίσης ότι «η στενή συμμαχία αγγλόφωνων λαών, η οργανωμένη αεροπορική και ναυτική συνεργασία των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας αποτελούν τη μόνη οδό των ελευθεριών μας» και κατέληξε με το σύνθημα πως «μαζί αδελφικά ενωμένοι, θα είμαστε οι κύριοι του μέλλοντος». Ετσι αν μη τι άλλο αποσαφήνισε πως αν ο καπιταλιστικός κόσμος επιθυμούσε πραγματικά να αντιμετωπίσει το διεθνές επαναστατικό κίνημα και την ΕΣΣΔ, θα έπρεπε να στηριχθεί σε μια στρατιωτικοπολιτική συμμαχία, πρωτίστως αγγλοαμερικανική.

Στη συνέχεια, το Μάρτη του 1947, οι Ηνωμένες Πολιτείες διακήρυξαν το Δόγμα Τρούμαν και τρεις μήνες μετά, στις 5 Ιουνίου του 1947, το Σχέδιο Μάρσαλ, που αποτελούσαν τις δύο όψεις του ιδίου νομίσματος9 ή όπως ίδιος ο Χ. Τρούμαν έλεγε για το δόγμα που έφερε το όνομά του και το Σχέδιο Μάρσαλ «το εν και το άλλο αποτελούν τα δύο ήμισυ του ιδίου καρυδιού»10.

Με την εμφάνιση του Δόγματος Τρούμαν και του Σχεδίου Μάρσαλ, αλλά και αργότερα όταν πια αρχίζει η εφαρμογή τους, σε Ευρώπη και Αμερική παρατηρούνται κινήσεις κρατών, για τη συγκρότηση στρατιωτικοπολιτικών και οικονομικών συμμαχιών, που αξίζει να προσεχθούν. Οι κινήσεις αυτές που προηγούνται της ίδρυσης του ΝΑΤΟ θα έχουν ως τελική τους κατάληξη την Ατλαντική Συμμαχία, όχι γιατί εκεί αποσκοπούσαν από την αρχή, αλλά επειδή σε μια πορεία φάνηκε καθαρά πως τίποτα δεν μπορούσε να γίνει χωρίς τη σφραγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Αναλυτικότερα οι κινήσεις αυτές έχουν ως εξής:

Στις 4 Μάρτη του 1947, οκτώ μέρες πριν την διακήρυξη του Δόγματος Τρούμαν, η Μ. Βρετανία και η Γαλλία υπέγραφαν τη Συνθήκη της Δουνκέρκης, διάρκειας 50 ετών, που προέβλεπε την υποχρέωση των δύο μερών να αντιμετωπίσουν από κοινού μια ενδεχόμενη μελλοντική γερμανική επίθεση. Στην πραγματικότητα αυτό ήταν το πρόσχημα, δεδομένου ότι μια νέα γερμανική επίθεση στη Δυτική Ευρώπη - ύστερα από τη συντριβή της Γερμανίας στο Β` Παγκόσμιο Πόλεμο και την κατοχή των εδαφών της από τα συμμαχικά στρατεύματα - ήταν απίθανη και μπορούσε με βεβαιότητα να αποκλειστεί για πολλά χρόνια μετά. Στην πραγματικότητα η Συνθήκη αποσκοπούσε στο πλησίασμα των δύο χωρών και στην από κοινού δράση τους - οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά - στο διεθνή στίβο, αφού μεταξύ άλλων προέβλεπε τη λύση των οποιωνδήποτε διαφορών τους - παρόντων και μελλοντικών - μέσω της διπλωματικής οδού, με συχνές διμερείς επαφές, καθώς και τη λήψη όλων εκείνων των μέτρων για την από κοινού δράση τους στα πλαίσια του ΟΗΕ.

Στη Συνθήκη της Δουνκέρκης οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν με τη Συνθήκη του Ρίο, που υπογράφηκε στις 2 Δεκεμβρίου 1947 από τις ΗΠΑ και τις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η Συνθήκη προέβλεπε την υποχρέωση της συλλογικής άμυνας των συμβαλλόμενων μερών εναντίον πάσης επιθέσεως απ' οπουδήποτε κι αν προερχόταν. Ετσι, μ' αυτό τον τρόπο, οι ΗΠΑ έβαζαν πρώτα μια τάξη στην αυλή τους, θέτοντας την αμερικανική ήπειρο υπό τον έλεγχό τους. Ταυτόχρονα προδιέγραφαν και τον τύπο των σύγχρονων στρατιωτικών συμμαχιών που επιθυμούσαν. «Από της στιγμής εκείνης - γράφει ο Claude Delmas, αναφερόμενος στη Συνθήκη του Ρίο11 - απερρίπτετο η σκοπιμότης μιας συμμαχίας συναπτομένης με μοναδικόν σκοπόν την αποφυγήν του κινδύνου γερμανικής επιθέσεως, δεδομένου ότι η σοβιετική πολιτική είχεν αποδείξει την ύπαρξιν άλλων πολύ σοβαρότερων και αμεσότερων επιθετικών κινδύνων».

Το μήνυμα από την Ευρώπη είχε ληφθεί και μέσα στο 1948 θα λάβει χώρα η σπουδαιότερη κίνηση συγκρότησης στρατιωτικοπολιτικού συνασπισμού πριν την ίδρυση του ΝΑΤΟ. Συγκεκριμένα στις 4 Μαρτίου 1948 - ύστερα από βρετανική πρωτοβουλία που είχε εκδηλωθεί το Γενάρη του ιδίου έτους - συγκεντρώθηκαν στις Βρυξέλλες, για να συζητήσουν τους όρους σύναψης συνθήκης αμοιβαίας βοήθειας οι υπουργοί Εξωτερικών της Μ. Βρετανίας, της Γαλλίας, του Βελγίου, του Λουξεμβούργου και της Ολλανδίας. Στις 17/3 υπογράφηκε τελικά η Συνθήκη των Βρυξελλών με την οποία συγκροτήθηκε η «Δυτική Ενωση» των 5 προαναφερόμενων κρατών. Βάσει της συνθήκης, η διάρκεια της οποίας ορίστηκε στα 50 χρόνια, τα πέντε κράτη αναλάμβαναν την υποχρέωση να συγκροτήσουν κοινό αμυντικό σύστημα και να ενισχύσουν τους πολιτικούς και οικονομικούς τους δεσμούς. Ανώτατο μόνιμο όργανο της «Δυτικής Ενωσης» ορίστηκε ένα «Γνωμοδοτικό Συμβούλιο» το οποίο θα αποτελούσαν οι 5 υπουργοί Εξωτερικών. Επίσης συγκροτήθηκε μια «Επιτροπή Εθνικής Αμυνας», που θα υπαγόταν στο «Γνωμοδοτικό Συμβούλιο» αποτελούμενη από τους υπουργούς Αμύνης των χωρών της Συμμαχίας.
Το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο

Η ίδρυση της «Δυτικής Ενωσης», όπως ήταν φυσικό, υποχρέωσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να πάρουν όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να ηγηθούν των προσπαθειών για τη συγκρότηση μιας ευρύτερης στρατιωτικοπολιτικής συμμαχίας σε παγκόσμια επίπεδο. Για του λόγου το αληθές, αρκεί να αναφέρουμε ότι οι σχετικές συζητήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στρατηγού Μάρσαλ με τους συναδέλφους του της Γαλλίας και της Μ. Βρετανίας χρονολογούνται από την επομένη της Συνθήκης των Βρυξελλών. Η ταχύτητα δε, με την οποία οι Αμερικανοί προωθούν αυτή την πολιτική τους είναι αξιοπρόσεχτη.

Στις 11 Ιουνίου 1948 η Αμερικανική Γερουσία πήρε την επονομαζόμενη «απόφαση Βάντεμπεργκ», βάσει της οποίας η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξουσιοδοτούνταν να συνάπτει, εν καιρώ ειρήνης, συμμαχίες έξω από την αμερικανική ήπειρο. Επρόκειτο για μια απόφαση που έδινε το «πράσινο φως» για τη συγκρότηση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Ετσι, τον Ιούλιο του 1948 άρχισαν στην Ουάσιγκτον οι προκαταρκτικές συζητήσεις μεταξύ του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, των πρεσβευτών των χωρών της «Δυτικής Ενωσης» και του πρεσβευτή του Καναδά. Τα αποτελέσματα των συζητήσεων που ανακοινώθηκαν τον Οκτώβρη του ιδίου έτους συμπυκνώνονταν στη διαπίστωση ότι υπήρξε ταυτότητα αντιλήψεων για τη σύναψη ενός Ατλαντικού Συμφώνου. Από εκεί και ύστερα οι διαπραγματεύσεις των επτά κρατών πέρασαν στο στάδιο της εξειδίκευσης των θεμάτων, δηλαδή στη διαμόρφωση των όρων του συμφώνου και ταυτόχρονα έγιναν οι κατάλληλες διπλωματικές κινήσεις ώστε να δημιουργηθεί το έδαφος για τη συμμετοχή στο Ατλαντικό Σύμφωνο και άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Το Σύμφωνο της Ατλαντικής Συμμαχίας είχε οριστικοποιηθεί από το Μάρτιο του 1949, ενώ στις 15 του μήνα οι επτά χώρες κάλεσαν από κοινού τη Νορβηγία, τη Δανία, την Ισλανδία, την Πορτογαλία και την Ιταλία να προσχωρήσουν σ' αυτό.

Η εξέλιξη αυτή, όπως ήταν φυσικό, δεν μπορούσε παρά να ανησυχήσει την ΕΣΣΔ που έβλεπε πεντακάθαρα τους προσανατολισμούς και το χαρακτήρα της σχεδιαζόμενης Ατλαντικής Συμμαχίας. Κι όταν πια η εν λόγω συμμαχία είχε καταστεί αναπότρεπτο γεγονός, η Σοβιετική Ενωση με «Ρηματική Διακοίνωση» διαμαρτυρίας που επέδωσε στις κυβερνήσεις της Δυτικής Ενωσης, των ΗΠΑ και του Καναδά στις 31/3/1949, μεταξύ άλλων υπογράμμισε ότι το Ατλαντικό Σύμφωνο είναι ένας καθαρός επιθετικός συνασπισμός, που στρέφεται εναντίον της ΕΣΣΔ κι ότι η συγκρότησή του είναι αντίθετη προς τον καταστατικό χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Ακόμη στη Διακοίνωσή της η ΕΣΣΔ σημείωσε πως το Σύμφωνο αυτό παραβίαζε τις συμφωνίες ΕΣΣΔ - Μ. Βρετανίας και ΕΣΣΔ - Γαλλίας που είχαν υπογραφεί πριν ή κατά τη διάρκεια του Β` Παγκοσμίου Πολέμου, όπως επίσης και τις συμφωνίες που είχαν υπογράψει οι τρεις μεγάλες δυνάμεις της αντιχιτλερικής συμμαχίας ειδικότερα στη Γιάλτα και στο Πότσδαμ. Τέλος στη Διακοίνωση αναφερόταν ότι ο αποκλεισμός της ΕΣΣΔ από το Σύμφωνο του Ατλαντικού αποδείκνυε ότι αυτό είχε αντισοβιετικό χαρακτήρα, ενώ αποκάλυπτε ότι με το Σύμφωνο αυτό η αγγλοαμερικανική ομάδα δυνάμεων στόχευε στην παγκόσμια κυριαρχία12.

Το πόσο δίκιο είχε η ΕΣΣΔ σ' όλες αυτές τις επισημάνσεις της, σήμερα πια κανένας δεν αμφιβάλλει. Οφείλουμε όμως να σημειώσουμε ότι εκείνη ακριβώς την εποχή αποκαλυπτικότατες και συνάμα κυνικότατες δηλώσεις για το ρόλο του Ατλαντικού Συμφώνου είχαν γίνει κι από την άλλη πλευρά. Συγκεκριμένα, την ίδια ημέρα που η ΕΣΣΔ επέδωσε την προαναφερόμενη Ρηματική της Δακοίνωση, μιλώντας στη Βοστόνη, ο Ουίν. Τσόρτσιλ δεν άφησε κανένα περιθώριο για παρανοήσεις: «Εχομεν - είπε - ως κυριαρχούντα γεγονότα το περίφημον Σχέδιον Μάρσαλ υπέρ μίας νέας ενότητος της Δυτικής Ευρώπης και την στιγμήν αύτην το Ατλαντικόν Σύμφωνον (...). Υπό την πίεσιν του κομμουνισμού όλα τα ελεύθερα έθνη συνεσπειρώθησαν όσον ουδέποτε άλλοτε εις εν σύνολον (...). Ας προχωρήσωμεν ομού εις την εκπλήρωσιν της αποστολής μας και του καθήκοντός μας, φοβούμενοι τον θεόν και ουδέν άλλο»13. Στην πραγματικότητα βέβαια οι Αγγλοαμερικανοί, στην εκπλήρωση της... αποστολής τους, φοβούνταν μόνο την ΕΣΣΔ, το διεθνές επαναστατικό κίνημα και τους λαούς, όπου Γης. Σήμερα που δεν υπάρχει σοσιαλιστικό στρατόπεδο ουδείς αμφιβάλλει ότι ο θεός ουδέποτε αποτέλεσε φόβο γι' αυτούς. Αφού από την ίδρυσή του ως τα σήμερα, ιδιαίτερα δε μετά την εφαρμογή του «νέου δόγματός του», το ΝΑΤΟ είναι ο βασικός στρατιωτικοπολιτικός μοχλός των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων ενάντια σε χώρες και λαϊκά κινήματα που αντιστέκονται στον ιμπεριαλισμό. Γι' αυτό το σκοπό άλλωστε ιδρύθηκε.

1. 10 μ.μ. ώρα Ελλάδος.

2. Ωρα Ελλάδος μεσάνυχτα.

3. «Καθημερινή», 5/4/1949.

4. Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ - Ινστιτούτο Γενικής Ιστορίας: «Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ με βάση την αμερικανική ιστοριογραφία», εκδόσεις ΣΕ σελ. 212.

5. Henry Kissinger: «Διπλωματία», Εκδόσεις Νέα Σύνορα - Α. Α. Λιβάνη, σελ. 513.

6. Claude Delmas: «Η Ατλαντική Συμμαχία», Διεύθυνση Στρατιωτικών Εκδόσεων ΓΕΣ, Αθήναι 1965, σελ. 163-164.

7. Σ.σ. πρόκειται για τη Συνάντηση Κορυφής μεταξύ του Βρετανού πρωθυπουργού Τσόρτσιλ και του Αμερικανού Προέδρου Ρούσβελτ στο Κεμπέκ του Καναδά στις 11-19/9/1944.

8. David Horovitz: «Από τη Γιάλτα στο Βιετνάμ», εκδόσεις Κάλβος σελ. 85, Ραιημόν Καρτιέ: «Μεταπολεμική Παγκόσμιος Ιστορία»/2, ΒΙΠΕΡ, σελ. 17-18 κ.α.

9. Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ - Ινστιτούτο Γενικής Ιστορίας: «Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ με βάση την αμερικανική ιστοριογραφία», εκδόσεις ΣΕ σελ. 207-208.

10. Π. Οικονόμου - Γκούρα: «Το Δόγμα Τρούμαν και η αγωνία της Ελλάδος», Αθήναι 1957, σελ. 119.

11. Claude Delmas: στο ίδιο σελ. 175.

12. «Καθημερινή» 2/4/1949.

13. «Καθημερινή» 1/4/1949.

Προοίμιον

Τα δια της παρούσης Συνθήκης Συμβαλλόμενα Μέρη διαδηλούν εκ νέου την πίστιν των εις τους σκοπούς και τας αρχάς του Χάρτου των Ηνωμένων Εθνών, ως και την επιθυμίαν των να διαβιώσουν εν ειρήνη μεθ' απάντων των λαών και απασών των Κυβερνήσεων.
Έχουν απόφασιν να διαφυλάξουν την ελευθερίαν, τας κοινός παραδόσεις και τον πολιτισμόν των λαών των, άτινα πάντα εισί θεμελιωμένα επί των δημοκρατικών αρχών, της ατομικής ελευθερίας και του κράτους του νόμου.
Αποβλέπουν εις την προαγωγήν της ευσταθείας και της ευημερίας εν τη περιοχή του Βορείου Ατλαντικού.
Έχουν απόφασιν να ενώσουν τας προσπάθειας των προς συλλογι-κήν άμυναν και προς διαφύλαξιν της ειρήνης και της ασφαλείας.
Ως εκ τούτου συμφωνούν επί της παρούσης Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού.

Άρθρον 1

Τα Μέρη αναλαμβάνουν, ως καθορίζεται εν τω Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, όπως διακανονίζουν πάσαν διεθνή διαφοράν εις ην ήθελον ευρέθη εμπεπλεγμένα, δι' ειρηνικών μέσων, κατά τρόπον ώστε η διεθνής ειρήνη και ασφάλεια και η δικαιοσύνη να μη εκτεθούν εις κινδύνους, και όπως εις τας διεθνείς αυτών σχέσεις απέχουν της απειλής ή της χρησιμοποιήσεως βίας καθ' οιονδήποτε τρόπον απάδοντα προς τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών.
Άρθρον 2

Τα Μέρη θέλουν συμβάλλει εις την περαιτέρω ανάπτυξιν ειρηνικών και φιλικών διεθνών σχέσεων δια της ενισχύσεως των ελευθέρων αυτών θεσμών, δια της επιτεύξεως καλλίτερος κατανοήσεως των αρχών εφ' ων οι θεσμοί ούτοι έχουν εδραιωθή και δια της προαγωγής συνθηκών σταθερότητος και ευημερίας, θέλουσιν επιδιώξει την εξάλειψιν των συγκρούσεων εις την διεθνή αυτών οικονομικήν πολιτικήν και θέλουσιν ενθαρρύνει την οικονομικήν συνεργασίαν μεταξύ τινών ή του συνόλου αυτών.

Άρθρον 3

Προς μάλλον τελεσφόρον επίτευξιν των σκοπών της παρούσης Συνθή-κης τα Μέρη κεχωρισμένως και από κοινού, δια συνεχούς και αποτελεσματικής κατ' ιδίαν προσπάθειας και αμοιβαίας αρωγής, θέλουσι διατηρήσει και αναπτύξει την ατομικήν και ένοπλον συλλογικήν αυτών ικανότητα προς αντίστασιν κατ' ενόπλου επιθέσεως.

Άρθρον 4

Τα Συμβαλλόμενα Μέρη θέλουσι συσκέπτεσθαι από κοινού οσάκις κατά την γνώμην οιουδήποτε ε| αυτών απειλείται η εδαφική ακεραιότης ή πολιτική ανεξαρτησία ή ασφάλεια ενός οιουδήποτε των Μερών.

Άρθρον 5

Τα Συμβαλλόμενα Μέρη συμφωνούν ότι, ένοπλος εηίθεσις εναντίον ενός ή πλειόνων εξ αυτών εν Ευρώπη ή Βορείω Αμερική θέλει θεωρηθεί επίθεσις εναντίον απάντων και, συνεπώς, συμφωνούν ότι, εν περιπτώσει τοιαύτης ενόπλου επιθέσεως, έκαστον εξ αυτών, εν τη ασκήσει του υπό του άρθρου 51 του Χάρτου των Ηνωμένων Εθνών αναγνωριζομένου δικαιώματος της ατομικής ή συλλογικής αυτοαμύνης, θα συν-δράμη τα υφιστάμενα την επίθεσιν εν ή πλείονα Μέρη δια της αμέσου λήψεως, τόσον ατομικώς όσον και από συμφώνου μετά των ετέρων Μερών, των μέτρων άτινα θεωρεί αναγκαία περιλαμβανομένης της χρήσεως ενόπλου βίας προς αποκατάστασιν και διατήρησιν της ασφαλείας της περιοχής του Βορείου Ατλαντικού.

Πάσα τοιαύτη ένοπλος επίθεσις ως και παν μέτρον λαμβανόμενον συνεπεία ταύτης θα φέρωνται αμέσως εις γνώσιν του Συμβουλίου Ασφαλείας. Τα μέτρα ταύτα θα λήξουν όταν το Συμβούλιον Ασφαλείας θα έχη λάβει τα αναγκαία μέτρα προς αποκατάστασιν και διατήρησιν της διεθνούς ειρήνης και ασφαλείας.

Άρθρον 6 ¹

Προς τον σκοπόντης εφαρμογής του άρθρου 5, η ένοπλος επίθεσις εναντίον ενός ή πλειόνων Μερών λογίζεται ότι περιλαμβάνει ένοπλον επί-θεσιν:
εναντίον του εδάφους οιουδήποτε των Μερών εν Ευρώπη ή Βορείω Αμερική, εναντίον των Αλγερινών Νομών της Γαλλίας2, εναντίον του εδάφους της Τουρκίας ή εναντίον των νήσων υπό την δικαιο-δοσίαν οιουδήποτε των Μερών εν τη περιοχή του Βορείου Ατλαντικού βορείως του Τροπικού του Καρκίνου.
εναντίον των δυνάμεων, πλοίων ή αεροσκαφών αυτών ή οιασδήποτε άλλης περιοχής εν Ευρώπη ένθα δυνάμεις κατοχής οιοδήποτε των Μερών ήσαν στρατοπεδεμέναι κατά την χρονολογίαν ότι η Συνθήκη ετςθη εν ισχύι ή της Μεσογείου ή της περιοχής του Βορείου Ατλαντικού βορείως του Τροπικού του Καρκίνου.

Άρθρον 7

Η παρούσα Συνθήκη δεν θίγει ουδέ θέλει ερμηνευθή ως θίγουσα καθ' οιονδήποτε τρόπον τα κατά τον Χάρτην δικαιώματα και τας υποχρεώσεις των Μερών, άτινα τυγχάνουσι Μέλη των Ηνωμένων Εθνών ή την πρωταρχικήν ευθύνην του Συμβουλίου Ασφαλείας δια την διατήρησιν της διεθνούς ειρήνης και ασφαλείας.

Άρθρον 8

Έκαστον των Μερών δηλοί ότι ουδεμία των ήδη εν ισχύι διεθνών υποχρεώσεων μεταξύ αυτού και οιουδήποτε ετέρου Μέρους ή οιασδήποτε τρίτης Δυνάμεως, αντίκειται προς τας διατάξεις της παρούσης Συνθήκης, υπόσχεται δε να μη αναλάβη οιανδήποτε διεθνή υποχρέωσιν αντι-κειμένην προς την παρούσαν Συνθήκην.

Άρθρον 9

Τα Μέρη ιδρύουν δια του παρόντος Συμβουλίου εν ω θ' αντιπροσωπεύ-ηται έκαστον εξ αυτών, ίνα εξετάζη τα ζητήματα τ' αφορώντα την εφαρ-μογήν της παρούσης Συνθήκης. Το Συμβούλιον θέλει ούτω οργανωθή ώστε να είναι εις θέσιν να συνέρχηται ταχέως ανά πάσαν στιγμήν. Το Συμβούλιον θέλει οργανώσει οία βοηθητικά σώματα κριθούν αναγκαία, ειδικότερον θέλει ιδρύσει αμέσως Επιτροπήν Αμύνης, ήτις θέλει συστήσει μέτρα δια την εφαρμογήν των άρθρων 3 και 5.

Άρθρον 10

Τα Μέρη δύνανται, δι' ομοφώνου συμφωνίας, να καλέσουν οιονδήποτε έτερον Ευρωπαϊκόν Κράτος όπερ είναι εις θέσιν να προαγάγη τας αρχάς της παρούσης Συνθήκης και να συμβολή εις την ασφάλειαν της περιοχής του Βορείου Ατλαντικού, όπως προσχώρηση εις την παρούσαν Συνθήκην. Παν Κράτος ούτω προσκαλούμενον, δύναται να μετάσχη της Συνθήκης δια της καταθέσεως του οργάνου προσχωρήσεως του παρά τη Κυβερνήσειτων Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.
Η Κυβέρνησις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής θέλει πληρο-φορήσει έκαοτον των Μερών περί της καταθέσεως ενός εκάστου των τοιούτων οργάνων προσχωρήσεως.

Άρθρον 11

Η παρούσα Συνθήκη θέλει επικυρωθεί και αϊ διατάξεις της θέλουσι τεθή εν ισχΰι υπό των Μερών συμφώνως προς την συνταγματικήν δια-δικασίαν ενός εκάστου. Τα όργανα επικυρώσεως θα κατατεθούν όσον ένεστι συντομώτερον παρά τη Κυβερνήσει των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ήτις θα γνωστοποιήσει εκάστην τοιαύτην κατάθεσιν εις τα υπόλοιπα υπογράψαντα Μέρη. Η Συνθήκη θέλει τεθή εν ισχύι μεταξύ των Κρατών άτινα θα έχουν επικυρώσει αυτήν ευθύς ως κατατεθούν αϊ επικυρώσεις της πλειοψηφίας των υπογραψάντων μερών, περιλαμβανομένων των επικυρώσεων του Βελγίου, του Καναδά, της Γαλλίας, του Λουξεμβούργου, των Κάτω Χωρών, του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών, θα ισχύση δε αναφορικώς προς τα έτερα Κράτη από της καταθέσεως της επικυρώσεως των.3

Άρθρον 12

Αφ' ου η Συνθήκη παραμείνη εν ισχύι επί δέκα έτη, η καθ' οιονδήποτε μετά ταύτα χρόνον, τα Μέρη θέλουσιν, εάν εν εξ αυτών τούτο ζήτηση, να συσκεφθούν προς τον σκοπόν της αναθεωρήσεως της Συνθήκης λαμβάνοντας υπ' όψιν τους παράγοντας, οίτινες τότε θα επηρεάζουν την ειρήνην και την ασφάλειαν εν τη περιοχή του Βορείου Ατλαντικού, περιλαμβανομένης της αναπτύξεως παγκοσμίων ή και τοπικών συνεννοήσεων υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών δια την διατήρησιν της διεθνούς ειρήνης και ασφαλείας.

Άρθρον 13

Αφ' ου η Συνθήκη παραμείνει εν ισχύι επί είκοσιν έτη, οιονδήποτε Μέρος δύναται να παύση τελούν Μέρος αυτής εν έτος αφ' ου επώώση δή-λωσιν καταγγελίας προς την Κυβέρνησιν των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ήτις θέλει ειδοποιήσει τας Κυβερνήσεις των ετέρων Μερών περί της καταθέσεως εκάστης δηλώσεως καταγγελίας.

Άρθρον 14

Η παρούσα Συνθήκη, ης το αγγλικόν και γαλλικόν κείμενον τυγχάνουν εξ ίσου αυθεντικά, θέλει κατατεθή εις τα αρχεία της Κυβερνήσεως των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Δεόντως κεκυρωμένα αντίγραφο αυτής θέλουσι διαβιβασθή υπό της Κυβερνήσεως ταύτης προς τας Κυβερνήσεις των άλλων υπογραψάντων Μερών.

Εγένετο εν Ουασιγκτώνι την 4ην ημέραν του Απριλίου 1949.


Τον Δεκέμβριο 1994 οι Αρχηγοί των Επιτελείων Αμύνης των κρατών μελών του ΝΑΤΟ εξέλεξαν τον Στρατηγό ΚΙαιίί Νϊΐιπίϊη, Αρχηγό του Επιτελείου Αμύνης της Γερμανίας ως επόμενο Πρόεδρο της Στρατιωτικής Επιτροπής, θα αναλάβει την θέση του το 1996.
Την 16 Ιανουαρίου 1963 το Συμβούλιον απεφάσισεν ότι του λοιπού όσον αφορά τους πρώην Αλγερινούς Νομούς της Γαλλίας οι σχετικοί όροι της Συνθήκης ταύτης έχουσι καταστεί ανεφάρμοστοι από της 3 Ιουλίου 1962.
Η Συνθήκη ετέθη εν ισχύι την 24 Αυγούστου 1949 κατόπιν της καταθέσεως των επικυρώσεων απάντωντων υπογραψάντων μερών.

http://www.nato.int/docu/review/2006/issue2/greek/art4.html
http://www.mfa.gr/brussels/monimi-antiprosopeia-nato/ellada-sto-nato/
http://www.mfa.gr/brussels/monimi-antiprosopeia-nato/ellada-sto-nato/
http://eur-lex.europa.eu/summary/glossary/nato.html